Tag Archives: fenomenoloji

Fenomen Analizi


Nedir? Ne Amaçla Yapılır?
Belirli bir olgu (fenomen) karşısında hakkında bilgi edinilmek istenen kitlenin bu olguyu nasıl tanımladığı ve nasıl bir yaşamsal deneyime sahip olduğunu belirlemek amacı ile yapılan çalışmalar fenomenolojik çalışmalar olarak tanımlanır.
Fenomen analizi, herhangi bir olgu, yeni durum veya hedef kitlenin beğenisine sunulan ürün veya hizmet hakkında bu kitlenin nasıl bir tepki vereceğini, yaşamına nasıl taşıyacağını anlamaya olanak sağlayacaktır.

Nasıl yapılır? Neler sunulur?
Fenomen analizleri ağırlıklı olarak katılımlı gözlem, pasif gözlem, derinlemesine görüşme ve mini odak grup çalışmaları yolu ile toplanan verilerin değerlendirilmesi yolu ile gerçekleştirilir.
Fenomenolojik çalışmalar öncesinde her ne kadar araştırma çerçevesi son derece net bir biçimde oluşturulmuş olsa da, hedef kitlenin deneyimlerinin test edileceği konularda o denli objektif olunması önem taşımaktadır.
Gerek seçilecek veri toplama metodları gerekse de kullanılacak araştırma enstrümanlarında yer alacak unsurlar, hedef kitle deneyiminin gerçekliğinin gözden kaçırılmasına neden olmayacak şekilde serbest bir çalışmaya olanak sağlamalıdır.
Çalışmayı talep eden kurum ve araştırmacının fenomenin ilişkisel ve deneyimsel kategorizasyonunun saha aşamasında yeniden oluşmasına olanak sağlayacak bir kabul ve yaklaşım içinde bulunması gereklidir. Ancak bu durum çalışmanın sistematik olmasına engel teşkil etmemelidir.

Ön Çalışma
Başarılı bir fenomen analizi çalışmasının gerçekleştirilebilmesi için, araştırmaya ayrılan zamanın önemli bir bölümü fenomeni etkileyen unsurların algılanmasına ve bunlara aşina olunmasına ayrılmalıdır. Bu aşama ayrıca araştırma sorusunun netleştirildiği ve çerçevesinin (daha doğrusu sınırlarının) kesinleştirildiği aşamadır.

Uygulama
Ön çalışmayı takiben yapılacak saha veri toplama aşamasında verilerin sınıflandırılması ve ilişki sistematiğinin gerçek deneyime uygun olacak şekilde hazırlanması en önemli süreçtir.  Bu aşamada klasik biçimli araştırma enstrümanlarından çok esnek araçlar ve açık uçlu yönergeler kullanılır.

Değerlendirme ve Raporlama
Çalışmanın değerlendirilmesi aşamasında ise içerik analizleri, görsel ve sair kayıt dokümantasyonunun derinlikli analizi ve sınıflandırmaların yeniden ilişkilendirilmesi yöntemlerinden yararlanılır. Çalışma sonuç raporunda fikir haritaları benzeri grafiksel gösterimler ve niteliksel analizler öncelikli yer tutar.

Kimler yararlanır? Nasıl yararlanılır?
Fenomen analizleri, belirli bir olgu ile sınırlı olmak kaydı ile hedef kitlelerinin genel yaşam tecrübelerini ve bu tecrübelerden hareketle olgu hakkındaki kanaat ve yönelimlerini tesbit etmek ihtiyacı duyan kurumlar tarafından kullanılır.
Bu çalışmalar, yeni bir pazara veya yeni bir kitleye sunulacak bir ürün veya hizmete değin, pazar veya kitlenin olası tepki ve davranışları hakkında öncü veriler elde etmek amacı ile yapılabilir.