Tag Archives: söylem analizi

Söylem Analizleri


Nedir? Ne Amaçla Yapılır?
Kurumların sosyal paydaşlarına erişimlerinin sağlanmasında kurum sözcülerinin açıklamaları da önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle kurumsal mesajların ilk ağızdan iletilmesi ihtiyacı duyulduğu hallerde, her alan ve seviyeden kurum sözcülerinin açıklamaları, etkili bir iletişim aracı olarak da kullanılabilmektedir.
Söylem analizleri, kurumsal sözcülerin ve kurumsal açıklamaların nasıl formüle edildiğini, hedeflenen sosyal paydaş nezdinde ne ölçüde algılanabildiğini analiz eden çalışmalardır.

Nasıl yapılır? Neler sunulur?
Söylem analizleri kurum veya sözcüleri tarafından hazırlanan metinlerin yayımı öncesi ve sonrasında gerçekleştirilebilir.
Mesaj aktarımının yapılacağı hedef kitle tanımlanarak, kullanılacak medya da seçilebildiği halde söylem analizinin yayın öncesinde yapılması sağlıklı bir iletişimin gerçekleştirilmesine yarar sağlayacaktır. Ancak öncel analizin yapılabilmesi için iletişim çalışmasının planlanmış olması ve metnin asgari bir gün öncesinde analize gönderilebilmesi gerekmektedir. Bilinen bir gerçektir ki, kimi zaman kurumların böylesi bir ön çalışmayı yapacak zamanları olamayabilmektedir.

Söylem analizi genel olarak aşağıdaki gibi yapılmaktadır.

Dil Analizi
Bu çerçevede metnin (veya görüntü altındaki dış sesin) dil kullanımı, gramatik ve kelime kullanımı açısından analiz edilir.
Seçilen hedef kitlenin yaygın bilgi seviyesi ve kültürel kod sistematiğine gören seçilen kelimelerin ve cümle yapılarının uygunluğu sorgulanır.

Mesaj Analizi
Kurum tarafından bu iletişim çalışması ile aktarılmaya çalışılan mesajların metin içinde ne ölçüde yer aldığı ve ne derecede algılanabildiği değerlendirilir.
Kurumsal açıklamalarda genellikle anlatım ve mesajlar “kurumsal ses”, “pazarlama sesi” ve “sosyal ses” sınıflandırmasına tabi tutularak bunların oransal dengesi hesaplanır.

Aktarıcı Analizi
Mesajın aktarımını yapacak olan gerek kurum sözcüsü gerekse de kullanılacak materyal özelinde analiz gerçekleştirilir.
Mesajı aktaracak olan kurum sözcüsünün, sözel ve bedensel dil alışkanlıklarının metin ile etkileşimi analiz edilir.
Ayrıca mesajın aktarımında kullanılan maddi taşıyıcılar olarak basın bülteni, ses unsurları ile statik ve akan görsel materyallerde mesajların işleniş ve sunuluş biçimiyine hedef kitle genel algısı dikkate alınarak değerlendirilir.

Medya (Araç) Analizi
Mesajların aktarılması hedeflenen medya araçlarının ana metin, aktarıcı ve kullanılan materyaller nezdinde nasıl bir etki yaratacağı analiz edilir.
Söylem analizleri yapılma aşamasına göre iki farklı şekilde sunulabilmektedir.
İletişim öncesi çalışmalarda esas olan analize tabi tutulan metnin yeni halinin önerisinin yapılmasıdır. Ancak bu öneri metin arkasında yapılan analizi ve önerilen değişikliklerin gerekçelerini de içermektedir. Öneri ve analizler sözel, sesli ve görsel tüm unsurlar için ayrı ayrı yapılarak sunulmaktadır.
İletişim çalışması sonrasında sunulan raporlar ise iletişim hedefleri ile gerçekleşen iletişim çalışması arasındaki farklılıkları analiz eden çalışmalardır. Bu raporlarda medya tarafından mesajın ne ölçüde sunulabildiği yine “kurumsal ses”, “pazarlama sesi” ve “sosyal ses”kırılımında analiz edilir ve hedeflenen ile yansımadaki gerçek oranlar karşılaştırılır. Ayrıca mesajın nasıl bir ortamda sunulduğu da rekabetin eşzamanlı mesajları ile birlikte analiz edilir.

Kimler yararlanır? Nasıl yararlanılır?
Söylem analizleri kurumsal açıklamaları veya kurum sözcüleri ile kontrollü veya kontrolsüz olarak paydaşlarına ulaşan kurumlar tarafından veya hedef kitlelerine ulaşmaya çalışan kişiler tarafından kullanılır.
Söylem analizlerinden en yüksek yarar iletişim öncesinde yaptırılacak çalışmalar ile elde edilir. Böylelikle kurum ve kişiler açıklamalarının, hedef kitleye uygun olacak şekilde içeriksel ve fiziksel özelliklere sahip olduğundan ve daha seçik bir sözel/görsel dille hazırlanmış olduğundan emin olabilirler.
İletişim çalışmalarının sonrasında yapılan söylem analizleri ise gerek kurumsal hafızanın korunması gerekse de çalışmanın etkinliğini ölçmek açısından önem taşımaktadır.